ROZWÓJ MOWY DZIECKA

ROZWÓJ MOWY DZIECKA

Rozwój mowy dziecka od narodzin do 7 roku życia dzielimy na cztery okresy: okres melodii, okres wyrazu, okres zdania i okres swoistej mowy dziecięcej.

OKRES MELODII - OD URODZENIA DO 1 ROKU ŻYCIA

0-12 miesiąc życia – dziecko zaczyna się komunikowac za pomocą krzyku, płaczu, śmiechu, pojawia się głużenie i gaworzenie:
Około 7-8 miesiąca życia dziecko zaczyna reagować na mowę, reaguje płaczem lub uśmiechem na ton głosu.
Około 10 miesiąca życia pojawiają się echolalie, tendencja do powtarzania własnych i zasłyszanych słów.
Około 12 miesiąca życia dziecko zaczyna rozumieć, co do niego mówimy, reaguje na swoje imię, jest w stanie zrozumieć więcej niż samo potrafi powiedzieć. Pojawiają się pierwsze wyrazy wypowiadane ze zrozumieniem.
Zwykle :
- fazie głużenia odpowiada umiejętność unoszenia głowy;
- gaworzeniu - umiejętność siadania,
- pierwszym wyrazom - pozycja pionowa, stawanie na nóżki.

OKRES WYRAZU - OD 1 DO 2 ROKU ŻYCIA

Dziecko rozumie o wiele więcej słów, wyrażeń i zdań, niż jest w stanie wypowiedzieć. Pojawiają się samogłoski: a, u, i, e, oraz spółgłoski: p, b, m, t, d, n, ś, ć, czasem ź, dź. Pojawiają się też onomatopeje, wyrażenia dźwiekonaśladowcze.
Pojawiają się wyrazy takie jak: mama, tata, papa, papu. Początkowo zamiast całych słów - jedynie pierwsza sylaba lub końcówka wyrazu.

OKRES ZDANIA - OD 2 DO 3 ROKU ŻYCIA

Dziecko zaczyna budować zdania - początkowo zdania proste (2–3 wyrazy), później - dłuższe (4-5 wyrazów). Pierwsze zdania są twierdzące, potem pojawiają się pytające i rozkazujące. Dziecko używa głównie rzeczowników; czasowniki początkowo używane są w formie bezokolicznika. Wypowiedzi są niegramatyczne, a głoski trudne, są zastępowane głoską łatwiejszą.
Dziecko wypowiada prawidłowo spółgłoski: p, b, m, f, w, k, g, h, t, d, n, l, oraz samogłoski ustne: a, o, u, e, y, i, a, czasem nosowe: ą, ę. Pod koniec tego okresu pojawia się: s, z, c, dz

OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECKA - OD 3 DO 7 ROKU ŻYCIA

Dziecko 3 letnie
 powinno wymawiać wszystkie samogłoski ustne i nosowe, spółgłoski: p, b, m, f, w, ś, ź, ć, dź, ń, k, g, h, t, t, d, n, l, ł, j. Pojawiają się również głoski takie jak: s, z, c, dz
 umie wypowiadać większość z tych głosek poprawnie w izolacji, a w mowie potocznej zastępuje je głoskami łatwiejszymi
 zmiękcza głoski: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż na głoski: ś, ź, ć, dź.

Dziecko 4 letnie
 mówi o przeszłości i przyszłości, zadaje mnóstwo pytań.
 utrwalają się głoski s, z, c, dz, (dziecko nie powinno ich zamieniać na ś, ź, ć, dź)
 głoski sz, ż, cz, dż może wymieniać na s, z, c, dz
 czasem pojawia się głoska r
 może pojawić się tzw. hiperpoprawność związana z opanowaniem nowych, trudnych głosek np. zastępowanie głosek s, z, c, dz, przez sz, ż, cz, dż

Dziecko 5 letnie
 mowa powinna być zrozumiała a wypowiedzi wielozdaniowe
 potrafi bezbłędnie powtórzyć sz, ż, cz, dż, choć w mowie potocznej mogą wciąż być zastępowane przez s, z, c, dz
 głoska r powinna być już wymawiana, chociaż często pojawia się dopiero w tym okresie
 uwzględnia kolejność zdarzeń i zależności przyczynowo - skutkowe, wypowiedzi są zwykle poprawne gramatycznie
 potrafi wyjaśnić znaczenie słów, opisać cechy przedmiotów
 chętnie poprawia innych i samego siebie, szukając prawidłowego brzmienia wyrazu

Dziecko 6 letnie.
 prawidłowo wymawia wszystkie głoski, oraz powinno mieć opanowane mówienie
 poprawnie wymawia wszystkie dźwięki nawet te najtrudniejsze do opanowania czyli głoski sz, ż, cz, dż oraz r
 umie porównywać oraz klasyfikować przedmioty pod względem wielkości, kształtu, koloru, ciężaru, funkcji użytkowej
 dokonuje analizy i syntezy słuchowej wyrazów o prostej budowie fonetycznej (tzw. głoskowania)
 wyodrębnia głoski na początku, na końcu i w środku wyrazu
 samodzielnie wymyśla wyrazy rozpoczynające się na daną głoskę
 wystukuje ilość sylab w wyrazie


NORMY ROZWOJOWE
Normą rozwojową jest, jeśli dziecko w wieku:
0 -1 roku - komunikuje się z dorosłymi za pomocą krzyku, głuży, gaworzy, wymawia pierwsze wyrazy: mama, tata, baba, lala;

1 - 2 lat - Używa prawie wszystkich samogłosek, z wyjątkiem nosowych (ą, ę) oraz wymawia niektóre spółgłoski ( p, b, m, t, d, n, k, ś, ź, ć dź, ch). Pozostałe zastępuje innymi. Wypowiada się jednowyrazowo: np.: kaczka - kaka, pomidor - midol;

3 lat - porozumiewa się prostymi zdaniami, wymawia wszystkie samogłoski i spółgłoski (p, pi, b, bi, m, mi, n, ni, f, fi, w, wi, t, d, n, l, li, ś, ź, dź, j, k, ki, g, gi, ch);

4 lat - wymawia głoski s, z, c, dz;

5 - 6 lat - wymawia głoski sz, ż, cz, dż, r;

7 lat - ma utrwaloną poprawną wymowę wszystkich głosek oraz opanowaną technikę mówienia.

Każde dziecko rozwija się we własnym, swoistym tempie i niewielkie opóźnienia rozwoju mowy nie powinny być powodem do niepokoju. Stopień rozwoju mowy w danym momencie zależy od różnych czynników.
Opóźnienia w pojawianiu się poszczególnych stadiów rozwoju mowy nie powinny przekraczać 6 miesięcy. Jeżeli któryś z etapów rozwoju mowy opóźnia się koniecznie skonsultuj się z logopedą.
Przedszkolowo.pl logo